Historia Żydów
Żydzi – od czasów biblijnych po dziś dzień

Pierwsze wzmianki o dziejach narodu żydowskiego pochodzą ze Starego Testamentu. To właśnie biblijna historia Żydów jest najlepszym źródłem informacji na temat ich osadnictwa (diaspora żydowska), codziennego życia, tradycji i religii. Według Pisma Świętego Bóg polecił Abrahamowi, by udał się wraz z całą swoją rodziną do Ziemi Kanaan (Ziemia Obiecana). W zamian za jego posłuszeństwo wobec Stwórcy zostało mu obiecane jej posiadanie oraz uczynienie z jego potomków wielkiego narodu.

Po wyzwoleniu się z niewoli egipskiej trwającej 400 lat, Izraelici rozpoczęli wędrówkę do Ziemi Obiecanej na czele z przywódcą narodu – Mojżeszem. To właśnie jemu podczas trwania tej podróży Bóg ofiarował dwie kamienne tablice z dziesięcioma przykazaniami na górze Synaj na znak przymierza z ludźmi. Były one przechowywane w specjalnej skrzyni, zwanej Arką Przymierza. Żydzi po dotarciu na miejsce i zajęciu Palestyny, porzucili koczowniczy tryb życia i zajęli się rolnictwem. Wkrótce później powstało prężnie rozwijające się, silne państwo żydowskie, którego okres największej świetności przypada na rządy królów Dawida i Salomona (X wiek p.n.e.).

Nowożytna historia narodu żydowskiego związana jest głównie z holokaustem, czyli masową eksterminacją Żydów przez hitlerowską Trzecią Rzeszę w czasie II wojny światowej, konfliktem palestyńsko-izraelskim oraz przejawami antysemityzmu (dyskryminacja Żydów). Społeczność żydowska, między innymi w wyniku tych wydarzeń rozproszyła się po całym świecie. Szacuje się, że obecnie Izrael zamieszkuje tylko ponad 5,5 miliona Żydów, spośród żyjących na świecie około 17 milionów. Najwięcej z nich osiedliło się w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Austrii oraz w Polsce.

Dzieje historyczne polskich Żydów sięgają już postanowień Unii Lubelskiej, kiedy powstała słynna Rzeczpospolita Obojga Narodów. To właśnie w tym czasie społeczność żydowska masowo emigrowała do naszego kraju. W 1750 roku ich liczba osiągnęła 750 tysięcy, co stanowiło 8% całej ludności. W przeddzień zaborów było ich już prawie 800 tysięcy.

Wraz z napływem ludności żydowskiej do Polski nastąpił rozkwit ich tradycji – między innymi religii żydowskiej, czyli judaizmu. Do dzisiaj obchodzone są tutaj najważniejsze święta takie jak Pascha, Szabat czy Chanuka. Z rozwojem kultury żydowskiej w naszym kraju wiążą również postawy i nastroje antysemickie, które w wielu polskich wsiach i miastach możemy zauważyć do dnia dzisiejszego.